بسیج مردمی عراق به نیروهای شبه‌نظامی داوطلب عراقی اشاره دارد که در سال ۱۳۹۴ش (۲۰۱۵م) برای مقابله با حملات داعش به شهرهای عراق سازمان‌دهی شدند. این سازمان، در پاسخ به دعوت دولت عراق و آیت الله سیستانی مرجع شیعه، در نجف، در قالب نیرویی نظامی در کنار ارتش تشکیل شد. نیروهایی از همه طوایف و قومیت‌های عراقی در آن حضور دارد.

الحشد الشعبی.jpg

حشد الشعبی به نیروهای بسیج مردمی در عراق اشاره دارد. «حَشْد» به معنای جماعت، گروه و جمعیت و بسیج است و «شَعْب» به معنای گروهی از مردم که مشترکاتی خاص دارند.

حشد الشعبی در سه مرحله تشکیل شد:

1-دستور نخست وزیر

نوری مالکی نخست وزیر وقت عراق که فرماندهی نیروهای مسلح را نیز بر عهده داشت، طی حکمی فرمان تشکیل بسیج مردمی عراق برای رویارویی با تهدید داعش و جلوگیری از حمله به بغداد را صادر کرد. پس از این فرمان، نیروهای مردمی، بویژه با حضور کسانی که تجربه نظامی داشتند، شکل گرفت و به میدان جنگ با داعش روانه شد.

2-فتوای آیت الله سیستانی

سه ماه پس از شروع فعالیت الحشد الشعبی، آیت الله سیستانی مرجع شیعه در نجف به وجوب کفایی جهاد، فتوا داد و از همه کسانی که توانایی جنگیدن داشتند، دعوت کرد، در کنار نیروهای ارتش به مقابله با داعش بپردازند. این فتوا از یکسو نقش بسزایی در ترغیب مردم به پیوستن به الحشد الشعبی داشت و از سوی دیگر به آن، مشروعیت بخشید.

3-مشروعیت قانونی

در سال ۲۰۱۵ هیئت‌ وزیران عراق تصویب کرد که سازمان الحشد الشعبی، سازمانی رسمی و مرتبط با نخست‌وزیر باشد. لذا این نیرو به‌صورت رسمی، بخشی از ساختار نیروهای مسلح عراق محسوب و وابسته به فرمانده کل نیروهای مسلح شد و بر این اساس، فعالیت این سازمان مشروع و تحت پوشش دولت و پارلمان است. در همین راستا دولت به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی دستور داده است تا تعاملی قوی با الحشد الشعبی داشته باشند.

 

در مورد تعداد نیروهای الحشد الشعبی، آمارهای متفاوتی از صد هزار تا دو و نیم میلیون نفر ارایه شده است. همه طوایف دینی از شیعه و سنی و مسیحی و همه قومیت‌ها از عرب و کرد و ترکمن در الحشد الشعبی حضور دارند.

نیروهای تشکیل دهنده الحشد الشعبی بر دو قسمند:

۱- گروه‌های مسلح شناخته شده.

۲- جوانانی که به دعوت مرجعیت به کمک ارتش آمده‌اند.

 

بسیج مردمی عراق در بسیاری از جنگ‌ها برای شکستن محاصره داعش یا آزادسازی شهرها نقش فعال داشته است. از جمله شکستن محاصره سامرا و آمرلی و آزادسازی جرف الصخر ( که بعدها به جرف النصر شهرت یافت) و بیجی و جنوب موصل و فلوجه و دیگر مناطق به ویژه در دو استان صلاح الدین و الانبار. الحشد الشعبی در عملیات‌های مهمی از جمله «لبیک یارسول‌الله» ۱ و ۲ شرکت داشته است. این موفقیت‌ها تا بدانجا بود که آمریکا نیز به آن اعتراف کرد.

 

فرماندهان حشد الشعبی:

  • فالح فیاض: فرمانده الحشد الشعبی
  • ابو مهدی مهندس: معاون سابق فرمانده
  • هادی عامری: دبیر کل سازمان بدر و معاون فرمانده حشد الشعبی
  • قیس خزعلی: دبیر کل عصائب اهل الحق
  • ابوجاسم ناصری: دبیر کل قوات الشهید الصدر
  • اکرم کعبی: دبیر کل مقاومت اسلامی حرکه النجباء
  • احمد اسدی: سخنگوی رسمی الحشد الشعبی

منبع:ویکی شیعه